CHUYÊN ĐỀ VỀ CÁC LUẬT MỚI ĐƯỢC THÔNG QUA TẠI KỲ HỌP THỨ 5, QUỐC HỘI KHÓA XIII

Kết thúc kỳ họp thứ 5, khóa XIII, Quốc hội đã thông qua 9 văn bản Luật, bao gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật sửa đổi, bổ sung điều 170 của Luật Doanh nghiệp; Luật Giáo dục quốc phòng-an ninh; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú; Luật Phòng, tránh giảm nhẹ thiên tai; Luật Phòng, chống khủng bố; Luật Khoa học và công nghệ (sửa đổi); Luật Hòa giải ở cơ sở. Sau đây, Chi hội Luật gia Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình xin giới thiệu tóm tắt một số điểm mới của các luật như sau:

1. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Thuế giá trị gia tăng (có hiệu lực từ ngày 01/01/2014)

- Về đối tượng không chịu thuế, Luật đã giải thích rõ hơn về các đối tượng không chịu thuế bao gồm sản phẩm muối; các dịch vụ tài chính, ngân hàng, kinh doanh chứng khoán; sản phẩm xuất khẩu; hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh. Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung một số đối tượng không chịu thuế GTGT bao gồm: bảo hiểm sức khỏe; các dịch vụ bảo hiểm khác liên quan đến con người; các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác; bảo hiểm tàu, thuyền, trang thiết bị và các dụng cụ cần thiết khác phục vụ trực tiếp đánh bắt thuỷ sản; Bỏ ra khỏi đối tượng không chịu thuế: các dịch vụ phục vụ công cộng về vệ sinh, thoát nước đường phố và khu dân cư.

- Về giá tính thuế, Luật bổ sung quy định đưa thuế bảo vệ môi trường (nếu có) vào giá bán để tính thuế (để đồng bộ với Luật Thuế Bảo vệ môi trường.

- Về thuế suất: Luật bổ sung mức thuế suất 5% đối với trường hợp bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội và được áp dụng từ ngày 01/07/2013; Giảm 50% mức thuế suất 10% thuế GTGT từ 01/07/2013 đến hết ngày 30/06/2014 đối với bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở thương mại là căn hộ hoàn thiện có diện tích sàn dưới 70 m2 và có giá bán dưới 15 triệu đồng/m2.

- Về phương pháp tính thuế theo phương pháp khấu trừ thuế, Luật quy định áp dụng đối với cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ, bao gồm: Cơ sở kinh doanh có doanh thu hàng năm từ bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ từ một tỷ đồng trở lên, trừ hộ, cá nhân kinh doanh; Cơ sở kinh doanh đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, trừ hộ, cá nhân kinh doanh.

- Về phương pháp tính thuế trực tiếp trên giá trị gia tăng, Luật quy định như sau:

+ Số thuế giá trị gia tăng phải nộp bằng giá trị gia tăng nhân với thuế suất áp dụng đối với hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý.

+ Số thuế giá trị gia tăng phải nộp bằng tỷ lệ % nhân với doanh thu áp dụng cho: Doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hàng năm dưới mức ngưỡng doanh thu một tỷ đồng; Hộ, cá nhân kinh doanh; Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh không có cơ sở thường trú tại Việt Nam; Tổ chức kinh tế khác.

-        Về các trường hợp hoàn thuế, trước đây, cơ sở kinh doanh được hoàn nếu trong 3 tháng liên tục trở lên có số thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết; nay nếu lũy kế sau ít nhất 12 tháng hoặc 4 quý thì mới được hoàn. Các trường hợp có dự án đầu tư mới, có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, nếu có số thuế còn lại chưa được khấu trừ từ 300 triệu đồng trở lên thì được hoàn (trước đây là 200 triệu đồng). Ngoài ra Luật cũng bổ sung quy định hoàn thuế đối với: người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua hàng hóa tại Việt Nam mang theo người khi xuất cảnh; đối tượng ưu đãi miễn trừ ngoại giao mua hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam để sử dụng; quy định cụ thể đối tượng hoàn và không được hoàn đối với các chương trình, dự án ODA không hoàn lại hoặc viện trợ không hoàn lại, viện trợ nhân đạo.

2. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (có hiệu lực từ ngày 01/01/2014)

- Về thu nhập chịu thuế, Luật bổ sung một số khoản thu nhập phải chịu thuế, bao gồm: thu nhập từ chuyển nhượng quyền góp vốn; thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền tham gia dự án đầu tư, chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác,chế biến khoáng sản; thu nhập từ quyền sở hữu trí tuệ, thu nhập từ chuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản.

- Về thu nhập được miễn thuế: Luật sửa đổi, bổ sung các trường hợp miễn thuế đối với thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, làm muối, đánh bắt hải sản; bổ sung các trường hợp miễn thuế đối với: thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, thu nhập từ hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, hoạt động tín dụng cho người nghèo, các quỹ tài chính hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, phần thu nhập không chia của cơ sở thực hiện xã hội hoá và thu nhập từ chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực, địa bàn ưu tiên.

- Về thuế suất, giảm mức thuế suất từ 25% xuống còn 22% và từ 01/01/2016 là 20%; riêng các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 20 tỷ đồng thì áp dụng thuế suất 20%; đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu, khí và tài nguyên quý hiếm vẫn giữ nguyên mức thuế suất từ 32% đến 50% . Ngoài ra, Luật đã sửa đổi, bổ sung các trường hợp được hưởng ưu đãi về thuế suất 10% hoặc 20% (xuống 17% từ 01/01/2016) đối với một số lĩnh vực, kèm theo một số điều kiện và thời hạn nhất định.

3. Luật sửa đổi, bổ sung Điều 170 của Luật Doanh nghiệp (có hiệu lực từ ngày 01/8/2013)

Trước đây, tại Khoản 2 Điều 170 Luật Doanh nghiệp 2005 quy định: doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có quyền lựa chọn đăng ký lại hoặc không đăng ký lại; thời hạn đăng ký lại là 2 năm; nếu không đăng ký lại thì doanh nghiệp chỉ được quyền hoạt động kinh doanh trong phạm vi ngành, nghề và thời hạn được ghi trong Giấy phép đầu tư. Năm 2009, để đảm bảo kéo dài thời hạn đăng ký lại cho doanh nghiệp FDI, Quốc hội đã sửa đổi, gia hạn thời hạn này thành 5 năm, tính đến ngày 01/7/ 2011. Tuy nhiên đến nay vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp không đăng ký lại. Để chấm dứt tình trạng này, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp FDI, Luật này đã sửa đổi bổ sung, cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thành lập trước ngày 01/7/2006 có quyền lựa chọn một trong hai trường hợp sau đây:

- Đăng ký lại để tổ chức quản lý, hoạt động theo quy định của pháp luật, thời hạn đến trước ngày 01/02/ 2014;

- hoặc không đăng ký lại. Trong trường hợp này, doanh nghiệp vẫn được phép điều chỉnh, bổ sung ngành nghề. Tuy nhiên, nếu sự điều chỉnh làm thay đổi thời hạn hoạt động ghi trong Giấy phép đầu tư thì các doanh nghiệp này phải thực hiện đăng ký lại.

4. Luật Giáo dục quốc phòng- an ninh (có hiệu lực từ ngày 01/01/2014)

Đây là văn bản pháp luật mới, được nâng lên thành Luật trên cơ sở Nghị định số 116/2007/NĐ-CP về giáo dục quốc phòng- an ninh, nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước về công tác giáo dục quốc phòng và an ninh, đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới.

Luật gồm 08 chương, 47 điều; trong đó quy định về ba mặt công tác quan trọng nhất và cũng là nhiệm vụ chủ yếu của công tác GDQPAN (GDQPAN trong nhà trường, bồi dưỡng kiến thức QPAN cho các đối tượng và phổ biến kiến thức QPAN cho toàn dân); quy định về: giáo viên, giảng viên, báo cáo viên, tuyên truyền viên GDQPAN; kinh phí GDQPAN; nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức về GDQPAN. Đây chính là sự bổ sung, phát triển toàn diện của Luật GDQPAN so với các nghị định của Chính phủ nhằm đảm bảo cho công tác này được thực hiện nghiêm túc, thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc.

5. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú (có hiệu lực từ 01/01/2014)

- Luật bổ sung thêm các hành vi bị nghiêm cấm: Giả mạo điều kiện để được đăng ký thường trú; Giải quyết cho đăng ký cư trú khi biết rõ người được cấp đăng ký cư trú không sinh sống tại chỗ ở đó; Đồng ý cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi hoặc trong thực tế người đăng ký cư trú không sinh sống tại chỗ ở đó.

- Nâng thời gian tạm trú từ 2 năm trở lên (trước đây là 1 năm trở lên) mới được đăng ký thường trú vào các quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương. Bổ sung thêm trường hợp được đăng ký thường trú là: Ông bà nội, ngoại về ở với cháu ruột.

- Giảm thời hạn làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký thường trú từ 24 tháng xuống 12 tháng.

- Quy định thời hạn của Sổ tạm trú có thời hạn tối đa là 24 tháng (trước đây không xác định thời hạn). Trong thời hạn 30 ngày trước ngày hết thời hạn, công dân đến cơ quan Công an nơi cấp sổ tạm trú để làm thủ tục gia hạn.

6. Luật Phòng, tránh giảm nhẹ thiên tai (có hiệu lực từ 01/5/2014)

- Luật này quy định về hoạt động phòng, chống thiên tai, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân tham gia hoạt động phòng, chống thiên tai, quản lý nhà nước và nguồn lực bảo đảm việc thực hiện phòng, chống thiên tai.

- Luật quy định hoạt động phòng, chống thiên tai theo chu trình gồm 3 giai đoạn: Phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

- Luật cũng quy định hộ gia đình, cá nhân phải có nghĩa vụ chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống thiên tai cho bản thân và gia đình; chấp hành sự hướng dẫn, chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan, người có thẩm quyền; tham gia hỗ trợ cộng đồng phòng, chống thiên tai. Đây là quy định nhằm xã hội hóa công tác phòng, chống thiên tai, huy động mọi nguồn lực thực hiện công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Luật này bãi bỏ Pháp lệnh phòng, chống lụt, bão năm 1993 (có sửa đổi năm 2000).

7. Luật Phòng, chống khủng bố (có hiệu lực từ 01/10/2013)

Luật quy định nguyên tắc, chính sách, biện pháp, lực lượng phòng, chống khủng bố; hợp tác quốc tế và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống khủng bố.

Theo Luật, trách nhiệm phòng, chống khủng bố là của mọi cơ quan, tổ chức và công dân; trong đó lực lượng chống khủng bố gồm: các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các lực lượng khác khi được huy động tham gia.

Theo quy định của Luật, Ban Chỉ đạo Phòng, chống khủng bố được thành lập ở 2 cấp: Cấp quốc gia do Chính phủ thành lập (Bộ Công an là cơ quan thường trực); cấp tỉnh do UBND cấp tỉnh thành lập (Công an cấp tỉnh là cơ quan thường trực). Thành viên của Ban Chỉ đạo phòng, chống khủng bố các cấp làm việc theo chế độ kiêm nhiệm.

8. Luật Khoa học và công nghệ năm 2013

Luật này có hiệu lực từ ngày 01/01/2014, thay thế Luật Khoa học và công nghệ năm 2000. Luật có một số điểm mới cơ bản sau:

- Về phương thức đầu tư cho KH&CN: Ngoài đầu tư của nhà nước tối thiểu bằng 2% tổng chi ngân sách (Điều 49), Nhà nước khuyến khích mọi cá nhân, tổ chức đầu tư, tài trợ cho khoa học, công nghệ (Điều 55) và bắt buộc các doanh nghiệp phải dành kinh phí đề đầu tư cho khoa học, công nghệ (Điều 56). Đồng thời, Nhà nước thành lập các Quỹ phát triển KHCN cấp quốc gia, cấp bộ, tỉnh; khuyến khích lập Quỹ của tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp ngoài nhà nước; riêng doanh nghiệp nhà nước thì phải lập Quỹ phát triển KHCN của doanh nghiệp

- Quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước cho nghiên cứu KHCN: Ngoài việc thành lập và quy định quản lý, sử dụng các Quỹ Phát triển KHCN (Điều 59, 60, 61), Luật còn áp dụng khoán chi đối với các nhiệm vụ KHCN sử dụng ngân sách nhà nước và khi cần thiết Nhà nước có thể mua sản phẩm KHCN của tổ chức, cá nhân (Điều 52).

- Đề xuất nhiệm vụ KHCN: Mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân đều có quyền đề xuất nhiệm vụ KHCN dưới dạng chương trình, đề tài, dự án, ý tưởng; trên cơ sở đó cơ quan quản lý về KHCN sẽ tập hợp, sàng lọc, phê duyệt, đặt hàng (Điều 25, 26, 27).

- Chính sách sử dụng và đãi ngộ cho cán bộ KH&CN: Luật đã quy định cụ thể trách nhiệm đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ và các cơ quan, tổ chức (Điều 22); quy định nhiều chế độ ưu đãi về lương, phụ cấp trách nhiệm, về thuế, về phương tiện, điều kiện làm việc, kinh phí tham gia hội nghị, hội thảo... đối với nhà khoa học (Điều 23); chế độ đãi ngộ, thu hút đối với nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài (Điều 24).

9. Luật Hòa giải ở cơ sở (có hiệu lực từ ngày 01/01/2014, bãi bỏ Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở)

- Luật này quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở, hòa giải viên, tổ hòa giải; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hoạt động hòa giải ở cơ sở (các hoạt động hòa giải của tòa án, trọng tài, hòa giải thương mại, hòa giải lao động và hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật này).

- So với Pháp lệnh, Luật bổ sung qui định chính sách của Nhà nước về hòa giải cơ sở, trong đó khuyến khích các bên giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp bằng hình thức hòa giải cơ sở và các hình thức hòa giải thích hợp khác; khuyến khích những người có uy tín trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư tham gia hòa giải cơ sở; có chính sách tạo điều kiện, hỗ trợ cho hoạt động hòa giải cơ sở; phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong công tác hòa giải cơ sở.

- Về hòa giải viên, Luật qui định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của hòa giải viên, các chế độ cho hòa giải viên như chính sách hỗ trợ bồi dưỡng, khen thưởng; hỗ trợ, tạo điều kiện để khắc phục hậu quả nếu gặp tai nạn hoặc rủi ro ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng trong khi thực hiện hoạt động hòa giải, qui định cụ thể hình thức tổ chức bầu hòa giải viên thông qua việc tổ chức cuộc họp đại diện các hộ gia đình hoặc phát phiếu lấy ý kiến các hộ gia đình trong thôn, tổ dân phố.

Vĩnh Trường

Bài ngẫu nhiên

Hàng SXXK tiêu thụ nội địa phải xin giấy phép NK tự động
Trả lời vướng mắc của Cục Hải quan TP.HCM về cấp giấy phép tự động cho DN, Tổng cục Hải quan cho rằng, hàng NK...
Hải quan Hà Tĩnh: Bắt giữ 1 kg ma túy dạng đá
Ngày 24-7-2012, tại khu vực cửa khẩu quốc tế Cầu Treo- Hà Tĩnh, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, qua máy soi hành...
Chi cục HQCK Cha Lo thực hiện tái xuất hàng hóa vi phạm trong lĩnh vực sỡ hữu công nghiệp
Ngày 22/7/2017, tại Trạm kiểm soát liên ngành cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo phối hợp với...
Ban hành Quy trình kiểm tra hàng hóa XNK có sử dụng máy soi container
Quy trình kiểm tra hàng hóa XNK có sử dụng máy soi container được Tổng cục Hải quan ban hành kèm theo Quyết định...
Hải quan Hà Nội: Truy thu hơn 7,5 tỷ đồng từ hậu kiểm
Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông an (KTSTQ) - Cục Hải quan Hà Nội Hoàng Mạnh Khoa cho biết, trong 6 tháng đầu năm...
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình gặp mặt đầu xuân năm 2016
Trong không khí vui tươi, ấm áp của những ngày đầu xuân Bính Thân, sau kỳ nghỉ Tết theo quy định, sáng ngày 15/02/2016,...
Tổng cục Hải quan gặp mặt các đơn vị báo chí, tuyên truyền nhân ngày 21-6
Sáng 18-6, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Ngọc Túc tổ chức gặp mặt các đơn vị báo chí, tuyên...