So sánh Nghị định số 187/2013/NĐ-CP và Nghị định số 12/2006/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý mua bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài

Ngày 20/11/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 187/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài (thay thế cho Nghị định 12/2006/NĐ-CP); có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/02/2014.

Chi hội Luật gia Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình biên tập và so sánh một số điểm của hai Nghị định như sau:

Về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng: Không thay đổi.

Về quyền kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu: Cơ bản giống nhau, Nghị định 187/2013/NĐ-CP bổ sung thêm Khoản 3: “Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có điều kiện, khi xuất khẩu, nhập khẩu, ngoài việc thực hiện quy định của Nghị định này, thương nhân phải thực hiện quy định của pháp luật về điều kiện xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa đó”.

Về thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu (Điều 4): Cơ bản giống nhau (Hàng hóa xuất nhập khẩu theo giấy phép thì phải có giấy phép; hàng hóa liên quan đến kiểm dịch, an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn, quy chuẩn chất lượng thì phải chịu sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền trước khi thông quan…).

Về hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu: Cơ bản giống nhau. Việc cho phép xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa cấm do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Tuy nhiên, Nghị định 187/2013/NĐ-CP có mở rộng, trao thẩm quyền cho các Bộ trong một số trường hợp: hàng nhập khẩu để nghiên cứu khoa học và viện trợ nhân đạo nhưng không gây ô nhiễm môi trường, không lây lan dịch bệnh, không ảnh hưởng sức khỏe con người, an toàn giao thông, an ninh, quốc phòng, trật tự xã hội và không ảnh hưởng xấu đến đạo đức, thuần phong mỹ tục của Việt Nam.

Danh mục hàng cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP có bổ sung một số loại sau: Hàng xuất khẩu (các loại xuất bản phẩm, tem bưu chính thuộc diện cấm; Các sản phẩm mật mã sử dụng để bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước; Hóa chất thuộc Danh mục hóa chất cấm quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 108/2008/NĐ-CP). Hàng nhập khẩu (đèn trời; tem bưu chính thuộc diện cấm; Thiết bị vô tuyến điện, thiết bị ứng dụng sóng vô tuyến điện không phù hợp; Hóa chất trong Phụ lục III Công ước Rotterdam; Thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng tại Việt Nam; Hóa chất thuộc Danh mục hóa chất cấm quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 108/2008/NĐ-CP).

Về hàng hóa theo giấy phép và thuộc diện quản lý chuyên ngành của các Bộ, cơ quan ngang Bộ (Điều 6): Danh mục hàng hóa theo giấy phep và thuộc diện quản lý chuyên ngành theo Nghị định 187/2013/NĐ-CP có bổ sung một số nhóm hàng như:

+ Bộ Công Thương: Hàng xuất khẩu (hàng xuất khẩu theo hạn ngạch …); hàng nhập khẩu (súng bắn dây, nguyên liệu, sản phẩm thuốc lá, thiết bị sản xuất thuốc lá..)

+ Bộ Y tế: Hàng xuất khẩu (Thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần, tiền chất dùng làm thuốc và thuốc phóng xạ). Hàng nhập khẩu (Mỹ phẩm chưa được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố, nhập khẩu dùng cho nghiên cứu, kiểm nghiệm).

+ Ngân hàng Nhà nước: Hàng nhập khẩu (bổ sung mặt hàng Phôi kim loại để đúc, dập tiền; loại bỏ mặt hàng Máy hủy tiền theo Nghị định 12/2006/NĐ-CP).

Về điều kiện về kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm, kiểm tra chất lượng, không chỉ giao trách nhiệm cho 3 Bộ: Bộ Y tế, Bộ KH&CN, Bộ NN&PTNT (theo Nghị định 12/2006/NĐ-CP); Nghị định 187/2013/NĐ-CP giao cho tất cả các Bộ, cơ quan ngang Bộ có chức năng quản lý chuyên ngành phải công bố Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải kiểm tra việc bảo đảm chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm trước khi thông quan.

Ngoài ra, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chống chuyển tải bất hợp pháp, bảo vệ uy tín của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, chống gian lận thương mại, Chính phủ giao Bộ Công Thương, trong từng thời kỳ, quy định cửa khẩu xuất khẩu, nhập khẩu đối với một số loại hàng hóa.

Về Hàng hóa xuất nhập khẩu theo quy định riêng, Nghị định mới đã bỏ quy định về xuất khẩu lúa, gạo, nhập khẩu xăng dầu, nhiên liệu; đồng thời, bổ sung thêm một số hàng hóa phải thực hiện xuất - nhập khẩu theo quy định riêng, bao gồm:

  • Tạm xuất, tái nhập vũ khí, khí tài, trang thiết bị quân sự, an ninh để sửa chữa phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng (do Bộ Công an, Bộ Quốc phòng cho phép);
  • Nhập khẩu máy bay không sử dụng trong hàng không dân dụng không có vũ trang, xe ô tô có bọc thép không gắn vũ khí quân dụng; súng bắn sơn, đạn sơn và các mặt hàng khác có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, quốc phòng;
  • Nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch thuế quan: hàng hóa xuất khẩu theo hạn ngạch do nước ngoài quy định;
  • Nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng

Về hàng hóa tạm nhập, tái xuất: Nghị định 187/2013/NĐ-CP quy định rõ các mặt hàng kinh doanh tạm nhập, tái xuất có điều kiện, gồm: các mặt hàng cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu, cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu; Hàng hóa dễ gây lây lan mầm bệnh hoặc gây ô nhiễm môi trường; Hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt. Bộ Công thương sẽ quy định chi tiết điều kiện cụ thể kinh doanh tạm nhập, tái xuất các mặt hàng trên.

Nghị định 187/2013/NĐ-CP đã rút ngắn thời gian lưu lại hàng hóa ở Việt Nam xuống 60 ngày (so với 120 ngày theo Nghị định 12/2006/NĐ-CP). Trường hợp cần kéo dài thời hạn, doanh nghiệp có văn bản đề nghị gia hạn gửi Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục tạm nhập; thời hạn gia hạn mỗi lần không quá 30 (ba mươi) ngày và không quá 2 (hai) lần gia hạn cho mỗi lô hàng tạm nhập, tái xuất.

Ngoài ra, hàng hóa tạm nhập, tái xuất có thể được tiêu thụ nội địa, nhưng phải thực hiện theo cơ chế quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu hiện hành.

Về Tạm xuất, tái nhập hàng hóa: về cơ bản giống nhau, Nghị định mới bổ sung thêm hai vấn đề:

Đối với hàng hóa là hàng tiêu dùng đã qua sử dụng, linh kiện, phụ tùng đã qua sử dụng thuộc danh mục hàng cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu chỉ được phép tạm xuất để sửa chữa, bảo hành với điều kiện hàng hóa đó còn trong thời hạn bảo hành theo hợp đồng nhập khẩu.

  • Hàng hóa tạm xuất, tái nhập khi tiêu thụ tại nước ngoài phải thực hiện theo cơ chế quản lý xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa hiện hành.

Về chuyển khẩu hàng hóa; chống chuyển tải bất hợp pháp; ủy thác, nhận ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu; đại lý mua bán hàng hóa với nước ngoài: Cơ bản giống nhau.

Về nội dung hợp đồng gia công: Nghị định 187/2013/NĐ-CP thay từ “có thể” thành từ “tối thiểu”. Hợp đồng gia công phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương theo quy định của Luật Thương mại và phải tối thiểu bao gồm 10 điều khoản.

Về thanh lý, thanh khoản hợp đồng gia công: Cơ bản giống nhau; Nghị định 187/2013/NĐ-CP bổ sung quy định: khi tặng phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức sử dụng, tỷ lệ hao hụt thuộc Danh mục phế liệu được phép nhập khẩu thì không phải làm thủ tục hải quan được miễn thuế nhập khẩu; phải nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Về việc gia công, tái chế, sữa chữa máy móc, thiết bị cho nước ngoài thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất nhập khẩu: Nghị định 187/2013/NĐ-CP bổ sung quy định: a) Phải có phương án, biện pháp xử lý phế liệu, phế thải của quá trình gia công, bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường do Sở Tài nguyên và Môi trường phê duyệt; b) Tái xuất toàn bộ sản phẩm, hàng hóa ra nước ngoài, không được phép tiêu thụ tại Việt Nam; c) Phải được Bộ quản lý chuyên ngành cho phép.

Về quyền và nghĩa vụ của thương nhân đặt hàng gia công hàng hóa ở nước ngoài, Nghị định 187/2013/NĐ-CP bổ sung quy định:  thương nhân phải chịu trách nhiệm về quyền sử dụng nhãn hiệu hàng hóa và tên gọi xuất xứ của hàng hóa.

Về quá cảnh hàng hóa qua lãnh thổ Việt Nam: Cơ bản giống nhau, không thay đổi.

Về điều khoản thi hành: Nghị định 187/2013/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ 20/02/2013, thay thế Nghị định 12/2006/NĐ-CP. Hiện nay, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 04/2014/TT-BCT ngày 27/01/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định 187/2013/NĐ-CP.

Bùi Vĩnh Trường

Bài ngẫu nhiên

Lễ công bố quyết định thành lập, đổi tên Đội thuộc Chi cục HQCK Cảng Hòn La
 Triển khai Quyết định số 2381/QĐ- TCHQ ngày 01/11/2011 của Tổng cục Hải quan về việc đổi tên các Đội thuộc Chi...
Bị phạt vì tự ý tiêu huỷ nguyên phụ liệu
Theo Cục Hải quan Bình Dương, mới đây, một DN có vốn đầu tư nước ngoài đã bị đơn vị xử phạt gần 700 triệu...
Lãnh đạo Tổng cục Hải quan gửi lời chúc mừng đến công chức làm công tác Tổ chức cán bộ ngành HQ
Nhân kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống ngành Tổ chức nhà nước (28/8/1945-28/8/2015), lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã...
WCO: Năm 2012 được chọn là Năm kết nối
Ngài Kunio Mikuriya, Tổng thư ký WCO công bố năm 2012 sẽ tập trung thúc đẩy kết nối, tăng cường hợp tác và truyền...
Chương trình nghiên cứu thực tế lớp bồi dưỡng ngạch kiểm tra viên chính Hải quan khóa 3
Tìm hiểu thực tế về lĩnh vực Cải cách hành chính – Hiện đại hóa Hải quan và quá trình triển khai hệ thống Thông...
Hải quan Quảng Ninh bắt giữ lô hàng gỗ sưa
Cục Hải quan Quảng Ninh cho hay vừa bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền toàn bộ hồ sơ, tang vật vụ vận chuyển trái phép...
Không gia hạn nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu
Ngày 8-6, trả lời kiến nghị của Công ty CP thép Cửu Long về việc gia hạn nộp thuế GTGT tại Cục Hải quan TP.HCM, Tổng...