Luật Hải quan số 54/2014/QH13 đã được Quốc hội thông qua vào 23/6/2014 tại kỳ họp thứ VII và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2015. So với Luật Hải quan sửa đổi năm 2005, Luật Hải quan sửa đổi lần này có nhiều điểm mới trong lĩnh vực phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Trong đó, đáng chú ý có các điểm như sau:

Thứ nhất, về địa bàn hoạt động hải quan: Tại điều 7, Luật Hải quan năm 2014 bổ sung các địa điểm là địa bàn hoạt động hải quan, gồm: Khu vực lưu giữ hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan; khu vực, địa điểm khác đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phép xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Thứ hai, về phạm vi trách nhiệm phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới: Tại Khoản 1, Điều 88, Luật Hải quan năm 2014, bổ sung thẩm quyền truy đuổi của lực lượng Hải quan như sau: “Trường hợp có căn cứ xác định hàng hoá buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, phương tiện vận tải chở hàng hóa buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới đang di chuyển từ địa bàn hoạt động hải quan ra ngoài địa bàn hoạt động hải quan thì cơ quan Hải quan tiếp tục truy đuổi, thông báo cho cơ quan Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường trên địa bàn để phối hợp, đồng thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn, xử lý theo quy định của pháp luật. Việc dừng, truy đuổi phương tiện vận tải nước ngoài đang đi trong vùng biển Việt Nam được thực hiện theo quy định của Luật biển Việt Nam”.

Lực lượng Hải quan CKQT Cha Lo sử dụng chó nghiệp vụ trong đấu tranh phòng chống tội phạm.Lực lượng Hải quan CKQT Cha Lo sử dụng chó nghiệp vụ trong đấu tranh phòng chống tội phạm.

Tại Khoản 4, Điều 88, Luật Hải quan năm 2014 bổ sung phạm vi trách nhiệm thực hiện, phối hợp tuần tra, kiểm soát như sau: “Tại vùng nội thủy, lãnh hải quan, vùng tiếp giáp lãnh hải, cơ quan Hải quan được thực hiện, phối hợp thực hiện tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn ngừa hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tại vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải; thực hiện các biện pháp ngăn chặn và xử lý vi phạm theo thẩm quyền trong vùng nội thủy, lãnh hải phù hợp với quy định của Luật biển Việt Nam”.

Thứ ba, về thẩm quyền của cơ quan Hải quan trong việc áp dụng các biện pháp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới: Tại Điều 89, Luật Hải quan năm 2014 quy định cơ quan Hải quan có thẩm quyền được sử dụng cờ hiệu, đèn hiệu, pháo hiệu, còi, loa; sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, Luật Hải quan trước đây chỉ có quy định được sử dụng vũ khí và công cụ hỗ trợ.

Thứ tư, về thẩm quyền của cơ quan Hải quan, công chức Hải quan trong việc xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới: Luật Hải quan năm 2014 bổ sung thêm thẩm quyền tạm dừng phương tiện vận tải cho cơ quan Hải quan, công chức Hải quan. Cụ thể, Điều 90 quy định: “Trường hợp có căn cứ cho rằng có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát thuộc Cục Hải quan, Đội trưởng Đội Kiểm soát chống buôn lậu và Hải đội trưởng Hải đội Kiểm soát trên biển thuộc Cục Điều tra Chống buôn lậu có thẩm quyền dừng phương tiện vận tải, tạm giữ người, áp giải người vi phạm”.

Luật Hải quan năm 2014 có thay đổi về địa bàn hoạt động cũng như tăng thẩm quyền của cơ quan Hải quan và công chức Hải quan sẽ tạo thuận lợi cho công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa của lực lượng Hải quan. Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi trách nhiệm lớn hơn của lực lượng Hải quan trước nhiệm vụ được giao. Để triển khai thực hiện tốt những quy định mới của Luật, chúng tôi xin đưa ra một số giải pháp như sau:

- Tuyên truyền cho doanh nghiệp, nhân dân và các lực lượng liên quan biết những nội dung mới do Luật định để họ biết, chấp hành và hỗ trợ cơ quan Hải quan thực thi nhiệm vụ. Bên cạnh đó, phổ biến, quán triệt cho công chức Hải quan những điểm mới của Luật và trách nhiệm của công chức Hải quan làm công tác này. Làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức để công chức hải quan thực hiện đúng phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền cho phép, đồng thời tránh việc sử dụng sai thẩm quyền vì mục đích tư lợi, gây phiền hà, sách nhiễu doanh nghiệp và nhân dân.

- Cần trang bị cho lực lượng kiểm soát hải quan cờ hiệu, đèn hiệu, pháo hiệu, còi, loa và đảm bảo về phương tiện để phục vụ truy đuổi phương tiện vận tải khi được xác định chở hàng hóa buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới di chuyển từ địa bàn hoạt động hải quan ra ngoài địa bàn hoạt động hải quan. Ngay cả đảm bảo về phương tiện và lực lượng để thực hiện phối hợp tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn ngừa hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tại vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải; thực hiện các biện pháp ngăn chặn và xử lý vi phạm theo thẩm quyền trong vùng nội thủy, lãnh hải phù hợp với quy định của Luật biển Việt Nam quy định tại Điều 88 – Luật Hải quan.

- Phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa lực lượng làm công tác kiểm soát hải quan các cấp trong ngành Hải quan và giữa lực lượng kiểm soát Hải quan với các lực lượng ngoài ngành như: Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát Biển, Quản lý thị trường…

- Triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát để nắm chắc tình hình tại các địa bàn hoạt động kiểm soát Hải quan (trong đó có khu vực lưu giữ hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan), tổ chức các biện pháp phòng ngừa và ngăn chặn có hiệu quả các trường hợp vi phạm.

- Với việc có thay đổi về địa bàn hoạt động và bổ sung thẩm quyền đòi hỏi lực lượng làm công tác kiểm soát Hải quan cần những kỹ năng, kiến thức và quân số tương ứng. Để làm được điều đó, đòi hỏi Hải quan các cấp phải đào tạo, bồi dưỡng và lựa chọn công chức làm công tác này có trình độ, năng lực, phẩm chất phù hợp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Luật Hải quan năm 2014 cơ bản giải quyết về mặt pháp lý những vướng mắc trong thực tiễn phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thời gian qua. Tin tưởng rằng, đây là tiền đề quan trọng để lực lượng Hải quan thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong tình hình mới.

Nguyễn Phương Thắng

Bài ngẫu nhiên

Chi đoàn Chi cục HQCK Cảng Hòn La: Sinh hoạt chuyên đề tháng 2 năm 2012
Vừa qua, Chi đoàn Chi cục HQCK Cảng Hòn La đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề tháng 02/2012 với sự có mặt đông...
Hải quan Lào Cai phối hợp bắt giữ 1,4 tấn nội tạng động vật nhập lậu
Chiều ngày 13-7, Cục Hải qun Lai Cai cho biết, đơn vị vừa phối hợp bắt giữ 1,4 tấn nội tạng động vật nhập...
Tổng cục Hải quan gặp mặt phóng viên xuân Nhâm Thìn 2012
Ngày 16/1/2012, Tổng cục Hải quan đã tổ chức gặp mặt các đại biểu, phóng viên báo, đài có nhiều đóng góp với...
Ngành Hải quan tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan
Lực lượng kiểm tra sau thông quan (KTSTQ) của ngành Hải quan được thành lập theo Quyết định số 16/2003/QĐ-BTC ngày...
Sôi nổi các hoạt động kỷ niệm 70 năm ngày thành lập ngành Hải quan Việt Nam
Tự hào chặng đường 70 năm xây dựng và phát triển của ngành Hải quan, với khí thế thi đua sôi nỗi, trong hai ngày 09...
Đại hội Luật gia tỉnh Quảng Bình lần thứ IV, nhiệm kỳ 2012-2017
Ngày 15/12/2012, tại hội trường UBND tỉnh đã diễn ra Đại hội Hội Luật gia tỉnh Quảng Bình lần thứ IV, nhiệm kỳ...
“Ka Xen – hai tiếng thân thương, khi đi ta quý khi về ta yêu ’’
Ka xen – hai tiếng thân thương Khi đi ta quý khi về ta yêu Khó khăn thì mặc khó khăn Theo Bác, theo Đảng một lòng sắc...