Nét đẹp nơi công sở cục Hải quan Quảng BìnhNét đẹp nơi công sở cục Hải quan Quảng BìnhBàn về văn hóa công sở có rất nhiều khía cạnh, có thể xem đây là một chủ đề tốn khá nhiều bút mực của các nhà nghiên cứu, bởi lẽ “Văn hóa doanh nghiệp chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp, là chìa khóa vàng đi tới thành công. Để xây dựng doanh nghiệp và văn hóa doanh nghiệp bền vững, mỗi doanh nghiệp cần phải xây dựng những quy tắc ứng xử trong nội bộ phù hợp với môi trường làm việc và các hoạt động quản lý, sản xuất kinh doanh của đơn vị mình”. 

Ở bài viết này, người viết không có tham vọng tìm hiểu hết các khía cạnh tạo nên Văn hóa công sở. Độ tuổi, sự trải nghiệm cũng như trình độ…chưa cho phép bản thân làm được điều này, việc tìm hiểu sau đây chỉ là sự ghi chép mắt thấy tai nghe, một chút “va vấp” của bản thân trở thành bài học…mong rằng người đọc có những giây phút lắng mình lại để có thể thấy mình trong đó hay tìm ra những điều có ý nghĩa hơn…

Từ lâu, trong văn hóa của người Việt, tính cộng đồng bao giờ cũng được đặt lên hàng đầu “một miếng giữa làng bằng một tràng xó bếp”. Từ đó, sự tương tác lẫn nhau hay nói rõ hơn tính tập thể bao giờ cũng được coi trọng. Các cá nhân liên kết với nhau tạo thành cộng đồng. Liên kết đó không phải là một phép cộng đơn giản để tạo thành tổng số, tạo thành số đông mà nó phải tạo thành TẬP THỂ, ở đó “ mình vì mọi người, mọi người vì mình”.

Mối quan hệ này nơi công sở luôn luôn được chú trọng, đặc biệt là trong xã hội ngày nay. Nó là yếu tố chìa khóa tạo nên thành công của mỗi cơ quan, đơn vị. Mối quan hệ này có được không gì khác là nhờ đến văn hóa ứng xử của mỗi cá nhân, cán bộ công chức trong đơn vị.

Văn hóa ứng xử nói chung và văn hóa ứng xử nơi công sở nói riêng là thước đo để đánh giá lối sống, nếp sống của một người. Điều này ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của một đơn vị. Nhiều ngành, nhiều cơ quan, đơn vị hàng năm ban hành nhiều văn bản quy định về văn hóa ứng xử công sở.

Văn bản ban hành nhiều, hội nghị cũng nhiều...Nhưng, giá như lý thuyết và thực tiễn luôn trùng với nhau làm một. Nguyên nhân của điều này tính ra từ nhiều phía, nhưng nhìn nhận thấu đáo hết tất cả, có lẽ là vì CHÚNG TA, vì con người.

Có những điều đơn giản thôi, nhưng chưa chắc ai cũng làm được, rồi lại có những điều nói được mà làm không được, thậm chí là “nói hay, cày dỡ”!

Trước hết là Lời chào: Chào nhau thể hiện sự kính trọng, quan tâm, quý mến…lẫn nhau. Lời chào nơi công sở càng có giá trị hơn khi nó là nguồn động viên cho người khác (như trường hợp thủ trưởng đáp trả lời chào của cấp dưới hay cán bộ, công chức là người mới đến được cán bộ, công chức cũ chào làm quen…)

“Khi gặp nhau thì nam chào nữ trước, cấp dưới chào cấp trên, trẻ chào già trước, người mới đến chào người đã đến trước, người từ ngoài vào chào người ở trong phòng. Buổi sáng gặp nhau ở công sở nhất thiết phải chào nhau; gặp nhau ở hành lang cũng cần hỏi nhau, thay vì cúi mặt hoặc nhìn đi chỗ khác…Rồi kết thúc một ngày làm việc chúng ta cũng không nên quên chào nhau”.

Ngoài việc chào nhau giữa cán bộ, công chức còn có chào khách đến liên hệ công tác. Lời chào trong mối quan hệ này càng trở nên quan trọng hơn. Nó đánh giá tác phong, diện mạo của một cơ quan, đơn vị.

Giá trị của lời chào và cách chào như thế nào có lẽ ai trong mỗi chúng ta cũng đều nhận thấy. Thế mà, nhiều cán bộ, công chức hiện nay vô tình quên đi lời chào khi gặp nhau, hoặc vì thiếu mạnh dạn mà biết nhưng không làm được…Hãy bắt đầu một ngày làm việc bằng lời chào với đồng nghiệp, với thủ trưởng đơn vị. Ngày hôm đó, chúng ta sẽ thấy thoải mái và hào hứng hơn với công việc.

Ảnh cán bộ công chức cục HQQB chào cờ đầu tuầnẢnh cán bộ công chức cục HQQB chào cờ đầu tuần

Đã là tập thể thì sự va chạm giữa các cá nhân trong quá trình thực hiện công việc cũng như những điều khác trong cuộc sống là lẽ tất yếu. Mà thường va chạm nhiều ắt va vấp nhiều, đổi lại nhờ đó mà kinh nghiệm nhiều và khuyết điểm cũng dần được hạn chế. Thế cho nên cần phải biết cảm ơn đối với những người giúp đỡ mình, biết xin lỗi những lúc gây ra sai lầm…Do đó, bên cạnh lời chào, Phát ngôn cũng vừa là yếu tố cấu thành văn hóa công sở, vừa là yếu tố quan trọng nhờ nó chúng ta thiết lập nên nhiều mối quan hệ tốt đẹp.

Tục ngữ có câu “Người thanh ăn nói cũng thanh”, “thanh” không đơn giản ở giọng nói mà quan trọng hơn là cách nói, khó hơn nữa là phải vừa lòng nhau. Trong cơ quan, đôi khi chỉ cần một lời nói, một cử chỉ đúng mực giữa các đồng nghiệp với nhau cũng tạo được một động lực lớn để mọi người cùng nhau làm việc, hoàn thành nhiệm vụ. Nhiều lúc chúng ta vì sơ ý phát ngôn không hợp lý vừa làm phiền lòng đồng nghiệp, tạo ấn tượng không tốt lại vừa để lại nỗi ám ảnh áy náy dai dẳng trong lòng chúng ta, từ đó không khí làm việc sẽ trở nên căng thẳng, hiệu quả công việc không cao nhất là đối với những công việc cần sự phối kết hợp thường xuyên.

Chúng ta trong cuộc sống nói chung cũng thế, càng tránh làm buồn lòng người khác nhiều bao nhiêu càng tự làm vui bản thân mình nhiều bấy nhiêu. Cần phải biết nói đúng lúc, đúng đối tượng, đúng hoàn cảnh. Một lời khen, động viên đúng lúc…hay một lời góp ý, thậm chí là phê bình đúng khi sẽ giúp cho đồng nghiệp mình có động lực hơn, tiến bộ hơn trong công việc…Dẫu rằng tâm lý người Việt dù xởi lởi, cởi mở nhưng đôi khi hay dè dặt, ngại nói ra; nhiều khi phải tự nhủ mình rằng biết mà không nói còn tồi tệ hơn nhiều!

Ngoài Lời chào, phát ngôn trong công sở, Tác phong làm việc cũng là yếu tố quyết định tạo nên văn hóa công sở. Nơi công sở, tác phong làm việc được đặt ra với yêu cầu cao, đặc biệt là khi môi trường làm việc hiện đại, sự phát tiển của xã hội ngày càng cao, tính chuyên nghiệp trong khi thi hành công vụ là điều đương nhiên phải có.

Thế nhưng, nhìn thật kĩ chúng ta vẫn thấy đâu đây tư tưởng “việc là việc chung chứ đâu phải của riêng cá nhân mình”. Hàng loạt những biểu hiện của tư tưởng này là việc đi làm không đúng giờ, giải quyết công việc theo kiểu “nước đến chân mới nhảy”, đùn đẩy công việc cho người khác… Thời gian tuy dài mà ngắn, một ngày làm 8 tiếng sẽ rất ít ỏi nếu như chúng ta biết việc để làm. Do đó, sắp xếp công việc khoa học và hợp lý thì mọi thứ đều trôi chảy, dễ dàng. Trái lại việc của mình mà cứ như việc của ai thì có khi vắt chân lên cổ cũng không giải quyết kịp. Một cá nhân chậm trễ sẽ khiến cả tập thể chậm trễ mà thành tích của cá nhân lại tạo nên thành tích của tập thể.

Đôi khi chỉ cần một suy nghĩ giản đơn, thiếu ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm đối với tập thể của một cá nhân nào đó lại trở thành hậu quả cho cả một tập thể gánh chịu. Điều này càng ảnh hưởng rõ đối với những công việc mang tính phối hợp, dây chuyền.

Không chỉ trong công việc chuyên môn, tinh thần tập thể còn cần phải được phát huy nhiều ở các phong trào đoàn thể. Muốn có được những hoạt động ngoài giờ như thể dục thể thao cuối giờ làm việc, vệ sinh trụ sở cơ quan…không thể một cá nhân đứng ra làm mà được. Mọi người đều vì tập thể thì việc gì cũng làm xong. Thử ngẫm một điều đơn giản này thôi, khi chúng ta xem một trận đấu giữa cơ quan ta và cơ quan bạn, ai trong chúng ta cũng muốn đơn vị mình thắng. Ngay lúc đó mới thấy được mọi người đều cùng nhau hò reo cổ vũ, thậm chí kể cả những người lâu nay ít tham gia nhất lúc đó tinh thần vì tập thể cũng trở nên mãnh liệt hơn bao giờ hết, thậm chí còn muốn mình trở thành cầu thủ để đem về chiến thắng cho cơ quan. Chúng ta lúc nào cũng như vậy thì không bao giờ có chuyện làm ngơ trước việc chung.

Văn hóa ứng xử nói chung và văn hóa ứng xử công sở nói riêng ở mỗi cá nhân một khác điều này tùy thuộc vào ý thức, kinh nghiệm…Từ đó quyết định sự khác nhau trong cách hành xử ở mỗi người. Nhưng rõ ràng người đi sau phải học tập người đi trước, cán bộ trẻ phải học tập, lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm của cán bộ lớn tuổi hơn. Biết chọn lọc trong quá trình lĩnh hội, học tập cũng là một cách ứng xử văn hóa. Rõ ràng ở khía cạnh nào chúng ta cũng phải chọn điều vì lợi ích tập thể để hướng tới và hành động. Đây cũng chính là điều mà những cán bộ công chức trẻ - bộ phận thanh niên cần phải rèn luyện và tu dưỡng nhiều hơn nữa, phải làm sao để xứng đáng với khẩu hiệu “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”. Có lẽ chúng ta phải bắt đầu từ những việc đơn giản nhất, biết lắng nghe và quan sát kĩ hơn. Một ngày làm việc, chúng ta tranh thủ đến sớm hơn để dọn dẹp vệ sinh phòng làm việc; bớt chút thời gian cuối giờ để làm cỏ, tưới cây trong khuôn viên trụ sở cơ quan; thử làm một người tham lam khi nhìn thấy việc gì mình có thể làm, có thể giúp đỡ đồng nghiệp là xung phong làm ngay…Chính lúc đó là lúc chúng ta rèn luyện, tu dưỡng đạo đức; tạo nên lối sống đẹp lâu dài trong lòng mọi người và xã hội…

Ứng xử văn hóa nơi công sở là khi chúng ta biết giúp đỡ đồng nghiệp trong công việc lẫn cuộc sống. Đặc biệt là khi đồng nghiệp mình có những điều chưa tốt, chưa hoàn hảo. Một lời góp ý, phê bình thẳng thắn có thể sẽ khiến người nghe ngay lúc đó không vừa lòng nhưng thời gian cùng với sự nỗ lực phấn đấu của những ai biết lắng nghe thì đó sẽ là kinh nghiệm quý báu giúp chúng ta hoàn thiện hơn về mọi mặt. Ai đó đã từng nói rằng “người với người sống để yêu nhau” nên thẳng thắn góp ý hay phê bình cũng là cách thể hiện sự quan tâm, tình cảm đối với đồng nghiệp…Nó cũng giống như phương châm “đôi bạn cùng tiến” thuở chúng ta cắp sách đến trường vậy.

Văn hóa ứng xử công sở bao gồm cả những quy định chính thức, được ghi thành văn bản pháp luật của Nhà nước, quy định của một cơ quan, đơn vị hành chính, hoặc sự nghiệp, hoặc một công ty và cả những quy định bất thành văn mà chúng ta học được bằng kinh nghiệm. Để tạo nên một môi trường văn hóa nơi công sở cần phải kiên quyết loại trừ những hành vi thiếu ý thức tôn trọng kỷ luật, xem thường kỷ cương, thiếu tinh thần trách nhiệm trong công việc và những hành vi quan liêu, lạnh lùng, hách dịch…

Nghi thức ứng xử chốn công sở là những điều “hiển nhiên biết” nhưng không hẳn là “hiển nhiên làm”. Trong mỗi chúng ta ai cũng tồn tại những mặt đối lập hoàn hảo và chưa hoàn hảo, vì cuộc sống là cả một quá trình đấu tranh, đấu tranh với chính mình để mỗi ngày thêm hoàn thiện mình hơn, biến những điều “hiển nhiên biết” thành những điều “hiển nhiên làm”, để sau một ngày chúng ta khỏi phải “giá như” vì những điều mình chưa thực sự cố gắng hết sức.

Để bàn sâu, hiểu hết các bình diện tạo nên văn hóa ứng xử công sở nói riêng và văn hóa công sở nói chung cần phải có nhiều thời gian, nên người viết chỉ dừng lại ở đây như một kết thúc mở để khi có dịp lại luận bàn thêm. Tuy nhiên cái quan trọng hơn cả vẫn là cách vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, hành xử là thước đo cuối cùng của mọi hiểu biết.

Minh Hồng

Bài ngẫu nhiên

Công bố quyết định đổi tên Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Gianh thành Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Hòn La
Vừa qua Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Lễ công bố quyết định đổi tên Chi cục Hải quan cửa khẩu (HQCK)...
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình tổ chức Hội nghị cán bộ, công chức, người lao động năm 2015
Ngày 02 tháng 02 năm 2016, lãnh đạo Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình phối hợp với Ban chấp hành Công đoàn cơ sở tổ...
Xử lý vướng mắc về thuế khi xác định phí bản quyền
Sáng 17-7, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Hoàng Việt Cường đã chủ trì cuộc họp với đại diện một số...
Thông báo mời thầu: Cung cấp, lắp đặt hệ thống đài phun nước
- Tên bên mời thầu: Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình - Tên gói thầu: Cung cấp, lắp đặt hệ thống đài phun nước - Tên...
Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn thăm và làm việc tại Cục Hải quan Hà Tĩnh
Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn chụp ảnh lưu niệm cùng cán bộ, chiến sĩ làm việc tại cửa khẩu quốc...
Phê duyệt văn kiện dự án hợp tác kỹ thuật thực hiện Hải quan điện tử
Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định phê duyệt nội dung Văn kiện “Dự án JICA Hợp tác kỹ thuật thực hiện Hải...
Chi cục HQCK Cha Lo tổ chức tuyên truyền ngày pháp luật
Hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam, vừa qua Chi cục HQCK Cha Lo đã tổ chức Hội nghị tuyên truyền Ngày Pháp luật...