Hoạt động XNK tại cảng Hòn LaHoạt động XNK tại cảng Hòn LaSông Gianh – một địa danh lịch sử nổi tiếng, xưa kia một thời là ranh giới phân tranh Trịnh - Nguyễn, diễn ra bao nhiêu cuộc chiến tranh của Đàng Trong và Đàng Ngoài. Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, khu vực Sông Gianh cũng là nơi chịu nhiều bom đạn, quân và dân các xã ven khu vực Sông Gianh (như Thanh Trạch, Quảng Phúc v.v…) cũng đã lập nên nhiều chiến công hiển hách, góp phần cho thắng lợi của cách mạng nước nhà.

Khu vực Cảng Gianh là một vùng đất trù phú, nơi con sông Gianh đổ ra biển, là nơi giao thương đường biển , vừa có cảng cá, cảng xăng dầu, tàu thuyền nội địa vào ra tấp nập, vừa là nơi có hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) đường biển thông thương với Trung Quốc và các nước trong vùng.

Năm 1996 là năm mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đi vào thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, thực hiện kế hoạch 5 năm 1996- 2000, tiếp tục sự nghiệp đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong xu thế hội nhập và phát triển. Trong thời gian này, nền kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Bình cũng bắt đầu có sự tăng trưởng, đường quốc lộ 12A bắt đầu được nâng cấp, nhiều dự án trong và ngoài nước được đầu tư vào tỉnh ta, mối quan hệ hợp tác thương mại quốc tế có chiều hướng mở rộng. Tuy nhiên, do chưa có cảng biển nên việc XNK hàng hoá qua đường biển gặp nhiều khó khăn. Hàng hoá XNK sau khi được làm thủ tục tại Phòng Giám quản (thuộc Cục Hải quan tỉnh) và qua kiểm tra tại Cảng Nhật Lệ thì phải áp tải ra cảng Cửa Lò (Nghệ An) để xác nhận thực xuất, gây nhiều khó khăn cho cơ quan Hải quan và doanh nghiệp.

Trước yêu cầu đó, trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh Quảng Bình ngày 12/9/1997 Cục Hàng hải Việt Nam đã ra quyết định số 179/QĐ-ĐKTBTV công bố mở Cảng Gianh - Quảng Bình, cho phép tàu biển trong và ngoài nước có trọng tải 1.000 tấn được phép xuất nhập cảnh (XNC) và làm thủ tục XNK hàng hoá. Cùng với sự ra đời của cửa khẩu Cảng Gianh, ngày 05/11/1997, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đã ra Quyết định số 451/QĐ-TCCB thành lập Hải quan cửa khẩu Cảng Gianh thuộc Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình (nay là Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Hòn La). Theo đó, Chi cục có chức năng và nhiệm vụ kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK, làm thủ tục XNC cho phương tiện, thực hiện các biện pháp đấu tranh phòng, chống buôn lậu (CBL) trên địa bàn.

Những ngày đầu thành lập, Chi cục chỉ có 04 cán bộ, công chức (CBCC), điều kiện hoạt động hết sức khó khăn. Đơn vị phải mượn nhà dân để làm trụ sở làm việc và nơi ăn ở, sinh hoạt cho CBCC (ở chung với Đội Kiểm soát Hải quan trong một nhà cấp 4 diện tích khoảng 50m2). CBCC phải sống xa nhà hàng chục cây số, phương tiện đi lại, cơm nước đều do cá nhân tự lo liệu. Cũng trong thời gian đó, đồng chí Trưởng HQCK đi học dài hạn, có đồng chí phải chuyển công tác, nên nhiều khi đơn vị chỉ có 1 hoặc 2 công chức bám trụ. Mặt khác trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kinh nghiệm nghề nghiệp của CBCC cũng có phần hạn chế, vừa cố gắng dày công nghiên cứu văn bản, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vì thế trong buổi đầu hoạt động, đơn vị đã gặp nhiều khó khăn, gian khổ.

Công chức Chi cục HQCK Cảng Hòn La những ngày đầu thành lậpCông chức Chi cục HQCK Cảng Hòn La những ngày đầu thành lập

Những năm đầu thành lập, hoạt động XNK qua cửa khẩu tuy đã có sự tăng trưởng, song do Quảng Bình là một tỉnh nghèo, vừa mới được chia tách, tiềm năng kinh tế đối ngoại còn có phần hạn chế. Mặt khác, Cảng Gianh là một cảng biển nhỏ, vừa mới được thành lập, luồng lạch cạn, sức chứa nhỏ, nên lưu lượng hàng hoá qua đây cũng không đáng kể (mặt hàng chủ yếu chỉ là gạch men, kính xây dựng nhập khẩu, song mây xuất khẩu). Tuy nhiên, đơn vị đã từng bước khắc phục khó khăn để giải quyết thủ tục cho hàng hoá XNK, phương tiện vận tải được thông quan theo quy định. Năm 1998, đơn vị đã làm thủ tục XNC cho 43 lượt tàu, 498 lượt thuyền viên, kim ngạch XNK đạt hơn 1 triệu USD.

Đến năm 2001, được sự quan tâm của lãnh đạo cấp trên cho xây dựng trụ sở mới, đơn vị đã có một trụ sở làm việc 2 tầng khang trang và một khu nhà ở cho cán CBCC đảm bảo điều kiện làm việc và sinh hoạt ổn định.

Năm 2002 là năm có ý nghĩa quan trọng đối với toàn ngành Hải quan. Luật Hải quan được ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/01/2002 đã tạo ra những thay đổi cơ bản về hệ thống tổ chức và hoạt động hải quan. Tháng 9/2002, Tổng cục Hải quan lại được sáp nhập vào Bộ Tài chính. Thực hiện Luật Hải quan, các đơn vị thuộc và trực thuộc Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã được sắp xếp, bố trí lại; CBCC được luân chuyển cho phù hợp với nhiệm vụ quản lý hải quan và đặc điểm tình hình của từng đơn vị. Hải quan cửa khẩu Cảng Gianh được đổi tên thành Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Gianh, đồng thời tổ chức, bộ máy Chi cục cũng được chia thành hai đội là: Đội Nghiệp vụ và Đội Tổng hợp.

Đến tháng 5/2002, nhằm tạo sự thuận lợi cho doanh nghiệp, Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Bình đã quyết định thành lập thêm Đội Thủ tục Đồng Hới trực thuộc Chi cục HQCK Cảng Gianh để giải quyết thủ tục hải quan cho các doanh nghiệp khu vực Đồng Hới.

Năm 2002 cũng là năm đánh dấu sự đột phá về hoạt động XNK qua cửa khẩu. Cơ chế chính sách XNK có nhiều thay đổi theo hướng thuận lợi, năng lực kinh doanh của các doanh nghiệp được nâng cao, phong cách, thái độ phục vụ của cơ quan Hải quan và thủ tục hải quan thuận lợi, nhanh chóng đã thu hút nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh làm thủ tục hải quan tại Chi cục. Nhiều mặt hàng nhập khẩu có số lượng và thuế suất cao như linh kiện xe máy, nhôm, kính nguyên liệu, gỗ các loại đã đẩy kim ngạch và số thu ngân sách lên cao. Năm 2002, kim ngạch XNK qua đạt 27,6 triệu USD, số thu thuế đạt gần 142 tỷ đồng, bằng 94,7% số thu toàn Cục (gần bằng 45% tổng số thu NS trên địa bàn tỉnh Quảng Bình).

Trong những năm 2002-2003, Chi cục được giao thêm nhiệm vụ làm thủ tục hải quan cho hàng hoá nhập khẩu qua cửa khẩu Cà Roòng (do Chi cục HQCK Cà Roòng chưa thành lập).

Năm 2004, Chi cục được Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình chọn là đơn vị thí điểm thực hiện cải cách, hiện đại hoá hải quan, đồng thời được quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt cho đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ này.

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển không ngừng của kinh tế cả nước nói chung và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tỉnh nhà nói riêng, cuối năm 2008 cảng Biển Hòn La được đầu tư, nâng cấp và đưa vào khai thác, sử dụng. Đây là cảng biển có quy mô lớn với trọng tải tàu 10 vạn tấn cập cảng. Cảng Hòn La nằm trong chiến lược phát triển quốc gia, cùng với quốc lộ 1A, quốc lộ 12A, cửa khẩu Cha Lo, Cầu Treo, Lao Bảo, tạo thành cửa ngỏ thông ra biển Đông của Nam Lào, Đông Bắc Thái Lan và tiểu vùng sông Mê Kông.

Khi cảng biển Hòn La được chính thức đưa vào sử dụng, để kịp thời đáp ứng yêu cầu làm thủ tục hải quan, ngày 20/10/2008 TCHQ đã có công văn số 5339/TCHQ-TCCB cho phép thành lập Đội Nghiệp vụ cảng Hòn La thuộc Chi cục HQCK Cảng Gianh. Trên cơ sở đó, ngày 14/11/2008, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã ban hành Quyết định số 134/QĐ-HQQB thành lập Đội Nghiệp vụ cảng Hòn La thuộc Chi cục HQCK Cảng Gianh, thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, làm thủ tục cho hàng hoá XNK, người và phương tiện XNC, thực hiện công tác đấu tranh phòng CBL và gian lận trên địa bàn Cảng Hòn La.

Qua thời gian ngắn đi vào hoạt động, lưu lượng hàng hóa XNK, phương tiện XNC đến làm thủ tục hải quan tại cảng Hòn La ngày càng tăng và xu hướng trong tương lai thì phần lớn hàng hóa, phương tiện làm thủ tục hải quan tại Cảng Gianh sẽ chuyển về làm thủ tục tại Cảng Hòn La. Nhằm đáp ứng yều cần quản lý nhà nước khi hoạt động XNK, XNC ngày càng tăng tại Cảng Hòn La, ngày 26/8/2011 Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Quyết định 2070/QĐ-BTC về việc đổi tên Chi cục HQCK Cảng Gianh thành Chi cục HQCK Cảng Hòn La, đây là sự kiện lớn của Chi cục đánh dấu một giai đoạn trưởng thành và phát triển mới của đơn vị.

Để triển khai hiệu quả quyết định trên, ngày 01/11/2011, Tổng cục trưởng TCHQ đã ban hành quyết định số 2381/QĐ-TCHQ về việc đổi tên Đội thuộc Chi cục HQCK Cảng Hòn La, theo đó đổi tên Đội thủ tục Đồng Hới thành Đội nghiệp vụ Đồng Hới, Đội nghiệp vụ thành Đội nghiệp vụ Cảng Gianh, Đội nghiệp vụ Hòn La thành Đội nghiệp vụ Cảng Hòn La. Đồng thời, ban hành quyết định số 2382/QĐ-TCHQ về việc thành lập Đội Giám sát thuộc Chi cục HQCK Cảng Hòn La. Như vậy, Chi cục HQCK Cảng Hòn La thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước về Hải quan ở 3 địa bàn: cảng Hòn La thuộc huyện Quảng Trạch, Cảng Gianh thuộc huyện Bố Trạch và thành phố Đồng Hới.

Lễ công bố quyết định đổi tên chi cụcLễ công bố quyết định đổi tên chi cục

Hiện tại biên chế của Chi cục HQCK Cảng Hòn La là 25 người, trong đó 22 người có trình độ từ Cao đẵng trở lên, hầu hết CBCC đều biết ngoại ngữ, sử dụng tốt máy vi tính và các phần mềm nghiệp vụ hải quan; mô hình tổ chức ổn định (gồm Đội Tổng hợp, Đội Nghiệp vụ Đồng Hới, Đội Nghiệp vụ Cảng Gianh, Đội Nghiệp vụ Cảng Hòn La và Đội Giám sát); cơ sở vật chất, trang thiết bị nghiệp vụ ngày càng được cũng cố, hiện đại, đáp ứng yêu cầu công tác.

Nhìn lại quá trình xây dựng và phát triển, cùng với tốc độ phát triển ngày càng cao của nền kinh tế đất nước, kinh tế đối ngoại của tỉnh Quảng Bình, có thể vui mừng nhận thấy rằng những năm gần đây hoạt động XNK, XNC qua Chi cục HQCK Cảng Hòn La tăng lên và có tính ổn định. Nếu như thời kỳ đầu từ năm 1997 đến năm 2000, kim ngạch hàng hoá XNK khoảng 1 triệu USD trở xuống, thì đến những năm 2002 - 2004, kim ngạch lên đến vài chục triệu USD, từ năm 2005 đến năm 2007 giữ ổn định ở mức 5 đến 7 triệu USD; từ năm 2008 đến nay kim ngạch lại lên đến vài chục triệu USD, trong đó đáng chú ý năm 2010 đạt gần 80 triệu USD. Về thu nộp NSNN cũng có nhiều khởi sắc, đặc biệt là năm 2002 có bước nhảy vọt về số thu lên đến 142 tỷ đồng. Trong những năm gần đây, mức thu NSNN của Chi cục giữ ở mức ổn định, trung bình mỗi năm khoảng vài chục tỷ đồng, trong đó đáng chú ý năm 2010 số thu đạt 94 tỷ đồng. 10 tháng đầu năm 2012, số thu NSNN đạt 52,2 tỷ đồng, bằng 132% dự toán.

Kế thừa những thành tích trước đó của Chi cục HQCK Cảng Gianh, với lịch sử 15 năm xây dựng và phát triển, Chi cục HQCK Cảng Hòn La mặc dù hoạt động trên địa bàn rộng, dàn trải nhưng đơn vị luôn cố gắng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Ngành và địa phương giao. Tập thể Chi cục và nhiều cá nhân đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao qúy. Trong đó, 6 lần được UBND tỉnh Quảng Bình tặng Cờ thi đua xuất sắc. Đặc biệt, đơn vị đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba về thành tích xuất sắc trong công tác từ năm 2004-2008, góp phần bảo vệ sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc.

Trong chặng đường phát triển đó, với những thành tích đã đạt được, Chi cục HQCK Cảng Hòn La cũng đã nghiêm khắc nhìn nhận những hạn chế, tồn tại, sai sót trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên mỗi sai lầm, khiếm khuyết là một bài học kinh nghiệm quý báu để mỗi cá nhân vươn lên lập những thành tích mới.       

Ôn lại chặng đường đã qua để hướng tới tương lai, Chi cục HQCK Cảng Hòn La đang đứng trước những vận hội mới, nhưng cũng không ít cam go, thách thức. Nhìn lại chặng đường đầy khó khăn, vất vả đã qua và tự hào về những thành tích đã đạt được. Đồng thời, củng cố thêm niềm tin, ý chí quyết tâm rèn luyện phấn đấu vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, để xây dựng lực lượng HQCK Cảng Hòn La ngày càng trong sạch, vững mạnh, từng bước chính quy và hiện đại hoá, góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế và quan hệ đối ngoại của tỉnh nhà.

Phan Thông

Bài ngẫu nhiên

Cục HQQB tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp và tập huấn hệ thống VNACCS/VCIS
Thực hiện Kế hoạch số 1016/KH-HQQB ngày 12/11/2012 về việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hỗ trợ, cung cấp thông...
Cục HQ tỉnh Quảng Bình: Sơ kết công tác quý I, triển khai nhiệm vụ quý II/2013
Nhằm phân tích, đánh giá kết quả triển khai các mặt công tác đồng thời xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm trong thời...
BẢN TIN PHÁP LUẬT SỐ 7 (THÁNG 06/2014)
NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬT ĐẤT ĐAI NĂM 2013 Ngày 29 tháng 11 năm 2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội nước...
Thông báo đào tạo nghiệp vụ khai hải quan điện tử
Vào ngày 01 tháng 01 năm 2013, Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình chính thức triển khai áp dụng thực hiện khai thủ tục hải...
“Không kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV”, hãy cùng chung tay đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS
Đại dịch HIV/AIDS vẫn đang là mối đe dọa đến sức khỏe và tính mạng con người, ảnh hưởng đến sự phát triển...
ASEAN áp dụng mô hình dữ liệu WCO thúc đẩy thương mại
Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã nhất trí thông qua mô hình dữ liệu của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO)...
Cục HQQB khởi công xây dựng khu nuôi chó nghiệp vụ phát hiện ma túy
Được sự đồng ý của Tổng cục Hải quan, sáng ngày 05/11/2013 Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã tiến hành Lễ động...