Với xu thế phân công lao động quốc tế ngày càng mạnh mẽ, nền sản xuất hàng hóa toàn cầu bước sang giai đoạn phát triển chưa từng có và tiếp tục cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Để tạo ra sân chơi bình đẳng, thực hiện đúng các cam kết song phương và đa phương giữa các quốc gia - vùng lãnh thổ về ưu đãi thuế quan và mậu dịch, đồng thời để chống bán phá giá, trợ giá, thống kê ngoại thương và duy trì hệ thống hạn ngạch thì cơ chế chứng nhận “Xuất xứ hàng hóa” ra đời. Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa là chứng từ vô cùng quan trọng trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nói riêng và thương mại quốc tế nói chung.

Khái niệm và tác dụng

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O - Certificate of Origin): là chứng từ được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cho hàng hóa xuất khẩu được sản xuất tại nước đó. C/O phải tuân thủ theo quy định của nước xuất khẩu và cả nước nhập khẩu theo quy tắc xuất xứ.

Như vậy, mục đích của C/O là chứng minh hàng hóa có xuất xứ rõ ràng, hợp pháp, chỉ rõ được sản xuất từ quốc gia, vùng lãnh thổ nào đó. Nếu bạn là chủ hàng nhập khẩu, thì yếu tố quan trọng nhất là C/O hợp lệ sẽ giúp bạn được hưởng ưu đãi về thuế nhập khẩu theo các thỏa thuận thương mại đã ký kết giữa các quốc gia. Trong một số trường hợp, thuế suất có thể chênh lệch vài % đến vài chục %, giảm lượng lớn số tiền thuế phải nộp. Vì vậy, khi làm thủ tục Hải quan cho các lô hàng có khai kèm C/O, bạn cần hết sức lưu ý để tránh những lỗi không đáng có. (Về Form của C/O, dấu, chữ ký, các thông tin liên quan đến hàng hóa …). Với chủ hàng xuất khẩu, thì việc xin C/O chỉ là theo quy định trong hợp đồng với người mua hàng nước ngoài. Ngoài ra, về mặt quản lý nhà nước, C/O có một số vai trò liên quan đến chính sách chống phá giá, trợ giá, thống kê ngoại thương và duy trì hệ thống hạn ngạch,.…

Các loại C/O thường gặp

Về mặt bản chất, C/O có 2 loại chính: C/O không ưu đãi (tức là C/O bình thường, nó xác nhận rằng xuất xứ của một sản phẩm cụ thể nào từ một nước nào đó; C/O ưu đãi (là CO cho phép sản phẩm được cắt giảm hoặc miễn thuế sang các nước mở rộng đặc quyền này. Ví dụ như: Ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP); Ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT),…)

Có khá nhiều loại C/O, tùy từng lô hàng cụ thể (Loại hàng gì, đi/đến từ nước nào…), bạn sẽ xác định mình cần loại mẫu nào. Hiện phổ biến có những loại thường gặp sau đây:

- C/O Form A. Hàng xuất khẩu sang các nước cho Việt Nam hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập GSP.

- C/O Form B. Hàng xuất khẩu sang tất cả các nước, cấp theo quy định xuất xứ không ưu đãi.

- C/O Form D. hàng xuất khẩu sang các nước ASEAN thuộc diện hưởng ưu đãi thuế quan theo hiệp định CEPT.

- C/O Form Textile (gọi tắt là form T) cấp cho hàng dệt may xuất khẩu sang EU theo hiệp định dệt may Việt Nam – EU.

C/O nhóm các nước ASEAN:

- C/O Form E. hàng xuất khẩu sang Trung Quốc và các nước ASEAN thuộc diện hưởng ưu đãi thuế quan theo hiệp định ASEAN – Trung Quốc.

- C/O Form AK (ASEAN – Hàn Quốc). hàng xuất khẩu sang Hàn Quốc và các nước ASEAN thuộc diện hưởng ưu đãi thuế quan theo hiệp định ASEAN – Hàn Quốc.

- C/O Form AJ (ASEAN – Nhật Bản).

- C/O Form AI (ASEAN – Ấn Độ).

- C/O Form AANZ (ASEAN – Australia – New Zealand).

C/O riêng Việt Nam với các nước nhập/xuất khẩu: 

- C/O Form VC (Việt Nam – Chile).

- C/O Form S (Việt Nam – Lào).

- C/O Form VJ (Việt Nam – Nhật Bản). Hàng xuất khẩu sang Nhật Bản thuộc diện hưởng ưu đãi thuế quan theo hiệp định Việt Nam – Nhật Bản.

C/O mẫu DC/O mẫu D

Cơ quan có thẩm quyền nào được phép cấp C/O

Tại Việt Nam, Bộ Công thương là cơ quan thực hiện cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, hoặc ủy quyền cho Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các tổ chức khác thực hiện việc cấp C/O. Mỗi cơ quan được cấp một số loại C/O nhất định:

- VCCI: cấp giấy chứng xuất xuất xứ hàng hóa C/O form A, B…

- Các Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu của Bộ Công thương cấp C/O form D, E, AK,…

- Các Ban quản lý Khu chế xuất – Khu công nghiệp được ủy quyền cấp C/O form D, E, AK,…

Thủ tục xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa C/O

- Ðơn đề nghị cấp C/O (1 bản)

- Các tờ C/O đã kê khai hoàn chỉnh: Tối thiểu 4 bản. (1 bản chính và 1 bản copy C/O cho khách hàng; 1 bản copy đơn vị C/O lưu; 1 bản copy cơ quan cấp C/O.

- Các chứng từ xuất khẩu (Chứng minh hàng xuất khẩu từ Việt Nam): Giấy phép xuất khẩu (nếu có), Tờ khai hải quan hàng xuất,  Giấy chứng nhận xuất khẩu (nếu có),  invoice, vận đơn.  

Các chứng từ giải trình và chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa: Giấy chứng nhận chất lượng hàng hóa; Chứng từ mua bán, ủy thác xuất khẩu, thành phẩm; định mức hải quan (nếu có); Bảng kê khai nguyên liệu sử dụng; Chứng từ nhập, hoặc mua nguyên liệu; Quy trình sản xuất tóm tắt (trong trường hợp quy định xuất xứ có quy định liên quan, hoặc khi các chứng từ khác chưa thể hiện rõ xuất xứ của hàng hóa); Giấy kiểm định (Hoặc giám định) của cơ quan chuyên ngành chức năng (Trong trường hợp quy định xuất xứ có quy định liên quan. Hoặc khi các chứng từ khác chưa thể hiện rõ xuất xứ của hàng hóa).

Ngoài ra, tùy theo tính chất từng loại hàng hóa mà cơ quan cấp C/O yêu cầu nộp/xuất trình các chứng từ cần thiết khác. Nhà sản xuất/xuất khẩu cần phải khai báo chính xác trên tất cả các chứng từ liên quan, nội dung các chứng từ phải xác thực, hợp lệ và thống nhất.

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế nước ta phát triển nhanh chóng và bền vững trong những năm qua. Việt Nam đã tham gia ký kết nhiều hiệp định đa phương và song phương về tạo thuận lợi thương mại và ưu đãi thuế quan, gần đây nhất là Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái bình dương (CPTPP). Cộng đồng doanh nghiệp tham gia hoạt động XNK cần phải tuân thủ các Hiệp định đó để được hưởng nhiều lợi ích mang lại, trong đó thiết thực nhất là được ưu đãi về thuế quan. Muốn vậy, Doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa để tránh bị thiệt hại không đáng có trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh và giao thương quốc tế.

                                                                               Hoàng Kim Đồng

Bài ngẫu nhiên

Hải quan Thanh Hóa bắt giữ 1,2 kg thuốc phiện
Theo nguồn tin của Báo Hải quan, Cục Hải quan Thanh Hóa vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy...
Hải quan Bình Dương: Chống gian lận trong gia công, sản xuất xuất khẩu
Quản lí hơn 80% DN thực hiện thủ tục XNK hàng hóa theo loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu (SXXK), Cục Hải quan...
Thiết lập và thúc đẩy hợp tác Hải quan Việt Nam - Thụy Sỹ
Nhận lời mời của Cơ quan Hải quan Liên bang Thụy Sỹ, đoàn Hải quan Việt Nam do Tổng cục trưởng Nguyễn Ngọc Túc...
BẢN TIN PHÁP LUẬT SỐ 6 (THÁNG 05/2014)
NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982 Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (gọi tắt là...
Chi hội Luật gia Hải quan Quảng Bình tổ chức “Ngày pháp luật” tháng 5 năm 2012
Thực hiện kế hoạch số 329/KH-UBND ngày 03/4/2012 của UBND tỉnh Quảng Bình về việc thực hiện Đề án tuyên truyền,...
Nên bổ sung tờ khai hải quan vào bộ hồ sơ chuyển cảng
Cục Hải quan TP.HCM phản ánh đang gặp vướng mắc về thủ tục hải quan đối với hàng hóa XK chuyển cảng do...
Chi cục Kiểm tra sau thông quan tổ chức tập huấn nghiệp vụ
Triển khai kế hoạch tự đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ đã xây dựng đầu năm, ngày 01/8/2013, Chi cục kiểm tra sau...