Áp dụng QLRR gắn kết các mặt hoạt động nghiệp vụ hải quan. Trong ảnh: Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng KV IIÁp dụng QLRR gắn kết các mặt hoạt động nghiệp vụ hải quan. Trong ảnh: Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng KV IIĐể đáp ứng yêu cầu của quản lý hải quan hiện đại, Luật Hải quan cần quy định rõ về phạm vi áp dụng quản lí rủi ro (QLRR) của cơ quan Hải quan trong hoạt động kiểm tra (trước, trong và sau thông quan), nguyên tắc áp dụng QLRR...

Thiếu cơ sở pháp lý

Trong Luật Hải quan, việc áp dụng QLRR chưa được quy định rõ ràng và cụ thể. Điển hình như quy định về kiểm tra hải quan.

Theo đánh giá của Ban QLRR - Tổng cục Hải quan , hiện nay Luật Hải quan chỉ có Điều 15 và Điều 30 quy định nội dung liên quan đến việc áp dụng QLRR trong hoạt động kiểm tra hải quan. Cụ thể, Khoản 1a Điều 15 quy định: “… kiểm tra hải quan được thực hiện trên cơ sở phân tích thông tin, đánh giá việc chấp hành pháp luật của chủ hàng, mức độ rủi ro về vi phạm pháp luật hải quan…”; Khoản 4 Điều 30 quy định “… hàng hoá không thuộc quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 điều này, căn cứ vào kết quả phân tích thông tin từ cơ sở dữ liệu, từ trinh sát hải quan, từ cơ quan, tổ chức, cá nhân và Hải quan các nước mà xác định có khả năng vi phạm pháp luật về hải quan phải được kiểm tra thực tế…”. Tuy nhiên, các quy định trên đang bị ràng buộc, hạn chế bởi Điều 29 và Khoản 1, 2 Điều 30 Luật Hải quan.

Theo nội dung quy định của Luật Hải quan nêu trên thì việc áp dụng QLRR mới được quy định ở góc độ nội dung của việc kiểm tra hải quan mà chưa có giải thích rõ khái niệm về rủi ro và QLRR cũng như nguyên tắc, nội dung, trách nhiệm và giải trừ trách nhiệm của việc áp dụng QLRR. Điều này đã dẫn đến sự hiểu biết, vận dụng không thống nhất ở cả trong và ngoài ngành Hải quan; làm hạn chế tính hiệu lực, hiệu quả của việc triển khai phương pháp này.

Hơn nữa khái niệm kiểm tra hải quan ở trong Luật Hải quan được hiểu là “việc kiểm tra hồ sơ, chứng từ, kiểm tra thực tế hàng hóa, phương tiện vận tải…”. Khái niệm này hẹp hơn rất nhiều so với khái niệm kiểm tra (control) do Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) đưa ra và giải thích trong Công ước Kyoto năm 1999, đó là: “… các biện pháp được áp dụng nhằm đảm bảo sự tuân thủ luật và các quy định mà cơ quan Hải quan chịu trách nhiệm thi hành…”. Như vậy, phạm vi áp dụng QLRR được quy định trong Luật Hải quan vẫn chưa thực sự đáp ứng các tiêu chuẩn của Công ước Kyoto về áp dụng QLRR trong kiểm tra hải quan.

Chính vì vậy đã dẫn đến việc triển khai áp dụng QLRR trong thời gian qua mới chủ yếu được tập trung cho khâu thông quan hàng hóa, các khâu nghiệp vụ khác như: Tiếp nhận xử lý thông tin trước thông quan, kiểm tra sau thông quan, thủ tục hải quan đối với hành khách, phương tiện XNC và các lĩnh vực nghiệp vụ về thuế, thanh khoản, giám sát hải quan… còn được áp dụng hạn chế hoặc chưa áp dụng.

Cần bổ sung

Ông Quách Đăng Hòa, Phó trưởng Ban QLRR (Tổng cục Hải quan) kiến nghị, Luật Hải quan sửa đổi cần xây dựng các quy định QLRR trong tất cả các mặt nghiệp vụ hải quan. Bởi bản thân việc áp dụng QLRR vừa hoạt động mang tính độc lập lại vừa hoạt động đan xen với các mặt hoạt động nghiệp vụ khác. Như vậy, QLRR còn giữ vai trò hỗ trợ cho các hoạt động nghiệp vụ khác. Vì thế, để việc áp dụng QLRR hoạt động thông suốt cần phải có cơ sở pháp lí mang tính quy định riêng về nó. Bên cạnh đó, cần bổ sung thêm việc giải thích các thuật ngữ về QLRR và quy định các điều luật về QLRR. Thứ nhất, việc áp dụng QLRR trong các hoạt động nghiệp vụ khác bao gồm xây dựng nguyên tắc áp dụng QLRR trong kiểm tra, giám sát hải quan; thứ hai, áp dụng QLRR được lồng ghép vào các điều luật của các hoạt động nghiệp vụ; thứ ba, khi xây dựng Luật Hải quan đưa áp dụng QLRR vào các mặt hoạt động nghiệp vụ khác chắc chắn sẽ làm thay đổi về quan điểm, cũng như tư duy quản lí, tư duy thực hiện các hoạt động nghiệp vụ.

Cũng theo ông Hòa, từ trước đến nay việc áp dụng QLRR chỉ hỗ trợ phân luồng trước thông quan. Trong thời gian tới, áp dụng QLRR sẽ mang tính tiếp nhận, phân tích xử lí thông tin E-manifest, hỗ trợ thông quan tàu, hỗ trợ đánh giá rủi ro trong quá trình thông quan tàu (trước thông quan); hỗ trợ cho hoạt động kiểm tra trong thông quan và kiểm tra sau thông quan. Tức là, việc áp dụng QLRR không dừng lại ở việc phát hiện các lô hàng, phương tiện có dấu hiệu rủi ro để kiểm tra sau thông quan. Tiến tới kiểm tra sau thông quan được xác định là một hoạt động kiểm tra đương nhiên và phải thực hiện dựa trên sự đánh giá rủi ro của các lô hàng trong thông quan.

Chính vì vậy, việc thực hiện phân tích đánh giá rủi ro đóng vai trò điều phối, xác định, lựa chọn các lô hàng có rủi ro cao để kiểm tra sau thông quan (chủ yếu là các lô hàng thuộc luồng Xanh). Mặt khác, một số quy định cơ bản về hoạt động kiểm tra sau thông quan như việc áp dụng QLRR, việc kết nối giữa khâu trong thông quan và sau thông quan cũng chưa được Luật Hải quan quy định nên ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả của công tác kiểm tra sau thông quan. Nếu đạt được những yêu cầu đó thì việc áp dụng QLRR thực sự trở thành công cụ, phương tiện hỗ trợ hữu hiệu góp phần gắn kết các mặt nghiệp vụ hải quan từ trước, trong đến sau thông quan.

Theo Hải quan Online.

Bài ngẫu nhiên

Rà soát, cắt giảm 30% chi phí thực hiện thủ tục hành chính về Hải quan
Ngày 9-7, Tổng cục Hải quan tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ rà soát thủ tục hành chính (TTHC) cho cán bộ công...
Hướng dẫn thủ tục hải quan hàng gia công với thương nhân nước ngoài
Ngày 2-8, Tổng cục Hải quan ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa gia công với...
Gần 54.000 DN tham gia thủ tục hải quan điện tử
Theo thông tin mới nhất từ Tổng cục Hải quan, đến hết tháng 5-2012, cả nước có 53.849 doanh nghiệp (DN) tham gia thủ...
Hải quan Quảng Ninh góp ý vào dự án Luật Hải quan sửa đổi
Ngày 21-6, Cục Hải quan Quảng Ninh đã tổ chức Hội nghị thảo luận về Dự án Luật Hải quan sửa đổi. Tham dự hội...
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các bên tham gia; tạo điều kiện thuận lợi...
3 cán bộ Hải quan Quảng Ninh được khen về thành tích bắt giữ ma túy
Tổng cục trưởng Nguyễn Ngọc Túc vừa kí Quyết định số 1152/QĐ-TCHQ tặng Giấy khen của Tổng cục trưởng Tổng...
Ban hành Mẫu tờ khai hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mới
Ngày 08/02/2012, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn đã ký Thông tư số 15/2012/TT-BTC về việc ban hành mẫu Tờ...