Ngành Hải quan đã và đang tăng cường kiểm tra hàng hóa XNK để chống thất thu thuế. Trong ảnh: CBCC Hải quan Khu CN Sóng Thần (Bình Dương) kiểm tra nguyên liệu gia công NK Ngành Hải quan đã và đang tăng cường kiểm tra hàng hóa XNK để chống thất thu thuế. Trong ảnh: CBCC Hải quan Khu CN Sóng Thần (Bình Dương) kiểm tra nguyên liệu gia công NK Nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước (NSNN) 6 tháng đầu năm 2012, theo đánh giá của Bộ Tài chính, đang ở thời kỳ khó khăn nhất trong vòng 5 năm gần đây. Trong nửa đầu năm nay, tổng số thu nộp NSNN của ngành Hải quan đã giảm 12,4% so với cùng kỳ của năm 2011…

Phân tích những nguyên nhân chủ quan và khách quan, để thu đạt chỉ tiêu cả năm đòi hỏi ngành Hải quan tiếp tục phải triển khai quyết liệt đồng bộ nhiều biện pháp.

Kim ngạch NK tăng nhưng số thu giảm

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch XNK hàng hóa tính đến hết tháng 6-2012 đạt 106,79 tỷ USD, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, XK đạt 53,33 tỷ USD, tăng 22,7% và NK đạt 53,46 tỷ USD, tăng 6,2% so cùng kỳ năm 2011. Thâm hụt thương mại 6 tháng đầu năm thu hẹp còn 129  triệu USD, bằng 0,24% kim ngạch XK của cả nước.

Năm 2012, ngành Hải quan được Quốc hội, Chính phủ và Bộ Tài chính giao dự toán thu NSNN là 223.900 tỷ đồng, tăng 3,23% so với thực hiện năm 2011.

Trong 6 tháng đầu năm 2012, xu hướng tăng kim ngạch XNK khác so với nhiều năm trước đây, tốc độ tăng kim ngạch XK khá cao so với tốc độ tăng kim ngạch NK. Điều này đã giúp cho nhập siêu trong 6 tháng được thu hẹp (685 triệu USD) so với mức nhập siêu của cùng kỳ năm trước là 6,86 tỷ USD. Tuy nhiên, tốc độ tăng kim ngạch NK thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước đó, nhất là các mặt hàng có thuế suất cao, trị giá lớn, đã ảnh hưởng đáng kể đến số thu thuế XNK.

Tổng số thu nộp NSNN trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 93.200 tỷ đồng, bằng 41,6% so với dự toán, giảm 12,4% so với cùng kỳ năm 2011. Có thể thấy, đây là tỷ lệ thực hiện dự toán 6 tháng đầu năm thấp nhất của ngành Hải quan trong nhiều năm qua.

Ngay cả 7 đơn vị Hải quan có số thu lớn là: TP.HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương (chiếm tới 88,9% dự toán thu của toàn Ngành), trong 6 tháng đầu năm 2012 cũng chỉ đạt khoảng 40,7% dự toán, chiếm 87% tổng thu, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2011.

Năm 2012, kim ngạch NK tuy có tăng so với cùng kỳ nhưng số thu lại giảm. Phân tích nguyên nhân, Cục thuế XNK-TCHQ cho biết, kim ngạch NK của các mặt hàng có thuế suất cao như ô tô, xe máy nguyên chiếc, linh kiện ô tô, xe máy giảm mạnh so với cùng kỳ; giá xăng dầu giảm mạnh, nhưng thuế suất thuế NK xăng dầu lại tăng tương ứng chưa đủ bù đắp số hụt thu do việc giảm giá NK. Mặt khác, một số mặt hàng có kim ngạch tăng mạnh, nhưng kim ngạch chịu thuế lại chiếm tỷ lệ thấp cũng là nguyên nhân giảm thu của 6 tháng đầu năm.

Đưa ra ví dụ, Cục thuế XNK phân tích, máy tính và linh kiện điện tử kim ngạch chịu thuế 5 tháng năm 2011 của mặt hàng này chiếm 35%, nhưng 5 tháng năm 2012 chỉ chiếm 20%; mặt hàng máy móc thiết bị năm 2011 chiếm 83%, tuy nhiên năm 2012 chỉ chiếm 76%; hay như mặt hàng sắt thép các loại, năm 2011 chiếm 79% thì năm 2012 chỉ còn chiếm 73%... Mặt khác, tỷ giá khi xây dựng dự toán là 21 nghìn đồng/USD, nhưng thực tế 5 tháng đầu năm tỷ giá chỉ khoảng 20.860 đồng/USD, cũng là nguyên nhân gây giảm thu 6 tháng đầu năm.

Phân tích nguyên nhân khách quan cho thấy, kinh tế năm 2011 và 2012 còn gặp nhiều khó khăn, nhiều DN kinh doanh không hiệu quả, thua lỗ, hoạt động cầm chừng. Khó khăn về tài chính đã ảnh hưởng đến khả năng thanh toán thuế. Một số DN rơi vào tình trạng giải thể, phá sản hoặc có nguy cơ giải thể, phá sản.

Hàng loạt các giải pháp

Theo nhận định của Cục thuế XNK, tình hình kinh tế thế giới năm 2012 vẫn còn bất ổn, tình hình sản xuất, kinh doanh trong nước vẫn còn nhiều khó khăn, Chính phủ đã có nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho DN, lãi suất tuy đã giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, DN khó tiếp cận nguồn vốn do lượng hàng tồn kho nhiều, sức tiêu thu chậm, tập trung xử lý hàng tồn kho một số mặt hàng như: xi măng, sắt thép, than…

Thuế suất NK xăng dầu đã được áp dụng trở lại, dự kiến tốc độ tăng kim ngạch NK và số thu sẽ cao hơn so với bình quân 4 tháng đầu năm. Tuy nhiên, Chính phủ khống chế tỷ lệ nhập siêu dưới 10%, nên các chính sách kiềm chế lạm phát, hạn chế nhập siêu sẽ được áp dụng triệt để, tác động kim ngạch NK của một số mặt hàng có thuế suất cao giảm mạnh… sẽ tác động trực tiếp tới số thu NSNN của ngành Hải quan.

Trên cơ sở các phương pháp tính toán phù hợp với các phương án giá dầu thô, cùng với kết quả của công tác thu hồi nợ thuế, chống thất thất thu NSNN (khoảng 2.000 tỷ đồng). Như vậy, để có thể đạt được số thu theo dự toán được giao là 223.900 tỷ đồng (chỉ tiêu phấn đấu là 242.000 tỷ đồng) thì 6 tháng cuối năm toàn ngành Hải quan phải thu 130.700 tỷ đồng. Với tình hình kinh tế như hiện nay khó có thể hoàn thành dự toán thu NSNN mà Quốc hội và Chính phủ đã giao.

Tuy nhiên, với những nỗ lực để đạt được số thu NSNN đúng chỉ tiêu đã đặt ra, toàn ngành Hải quan đã đề ra hàng loạt các giải pháp tăng thu NSNN. Đó là tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động XNK: Triển khai mở rộng thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT) nhằm thu hút nhiều DN tham gia TTHQĐT, tăng số lượng tờ khai và kim ngạch XNK tương ứng, tăng số lượng DN ưu tiên; thu hồi nợ đọng; rà soát các nguồn thu, đảm bảo thu đúng, thu đủ, nộp kịp thời vào NSNN, điều chỉnh các chính sách thuế cho phù hợp, nhất là những mặt hàng không khuyến khích NK. Cùng với đó, tháo gỡ kịp thời những vướng mắc phát sinh liên quan đến công tác quản lý thuế…

Tăng cường chống thất thu qua áp giá, mã tính thuế… nhất là đối với một số mặt hàng có dấu hiệu gian lận, trốn thuế như sữa, gạch ốp lát, đồ gia dụng… Tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành để ngăn ngừa, kiểm tra, phát hiện các hành vi gian lận thương mại qua xuất xứ hàng hoá, xác định trọng tâm, trọng điểm các mặt hàng có dấu hiệu kim ngạch bất thường.

Nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro: đẩy mạnh công tác phân tích, xác định trọng điểm trong hoạt động XNK trên địa bàn toàn quốc.

Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan (KTSTQ), đẩy mạnh kiểm tra đánh giá sự tuân thủ pháp luật, giúp DN nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật, tăng cường KTSTQ tại trụ sở DN, phát hiện kịp thời các sai sót và hành vi gian lận trốn thuế. Bên cạnh đó, mở rộng áp dụng DN ưu tiên tham gia chuỗi cung ứng hàng hoá, dịch vụ đối với hàng hoá XNK như: Nhà sản xuất, DN logistic, kho bãi, bến cảng… theo đúng thông lệ quốc và chế độ này.

Tăng cường kiểm soát hải quan, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, tập trung triển khai quyết liệt các chuyên đề chống buôn lậu …

Song song với việc triển khai các giải pháp trên thì việc các bộ ngành tạo điều kiện thuận lợi để DN tiếp cận nguồn vốn tín dụng, thực hiện các cơ chế, chính sách của Chính phủ về bảo lãnh, về hỗ trợ lãi suất, đảm bảo thực hiện miễn, giảm, giãn thuế được minh bạch, đúng đối tượng chính là một yếu tố quan trọng giúp ngành Hải quan hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN.

Theo Hải quan Online.

Bài ngẫu nhiên

Giao ban về công tác phối kết hợp giữa ba lực lượng: Hải quan – Biên phòng – Công an Quý III năm 2012
Ngày 02 tháng 10 năm 2012, thực hiện Quy chế phối hợp đã ký giữa Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình – Bộ Đội Biên phòng...
Chi cục Hải quan cửa khẩu Cha Lo kỷ niệm 25 năm thành lập (28/3/1987-28/3/2012): Chặng đường hiện đại hóa, những thành quả đạt được và mục đích hướng tới
Trải qua chặng đường 25 năm xây dựng và phát triển, với bao khó khăn, thử thách từ buổi đầu thành lập, đến nay...
Hải quan Cần Thơ: Hơn 96% doanh nghiệp tham gia TTHQĐT
Cục Hải quan Cần Thơ vừa tổ chức Hội nghị sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2012. Nổi bật trong 6 tháng đầu năm...
Thanh niên Hải quan sống đẹp, sống có ích mỗi ngày
(Bài viết nhân dịp Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2012-2014)...
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình hướng ứng Tết trồng cây
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, phát huy phong trào trồng cây, bảo vệ cảnh quan môi trường của tỉnh...
Chống gian lận từ xăng dầu tạm nhập, tái xuất
Cục Hải quan TP.HCM vừa kiến nghị với Tổng cục Hải quan một số biện pháp nhằm quản lí hiệu quả xăng dầu tạm...
Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình triển khai nhiệm vụ và phát động phong trào thi đua năm 2011
Ngày 11/01/2011, Cục Hải quan tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2011. Đến dự và phát...